✍️ مبارز
گزارش‌ها حاکی از حضور و به‌کارگیری شماری از نظامیان حکومت پیشین افغانستان توسط نظامیان پاکستانی در بلوچستان است. این مسئله تنها یک موضوع امنیتی نیست؛ بلکه می‌تواند به روابط تاریخی و انسانی میان مردم افغانستان و بلوچستان آسیب جدی وارد کند.
بائوت بلوچ، فعال بلوچ، مدعی شده است که شماری از نظامیان حکومت پیشین افغانستان که پس از سقوط دولت پیشین به بلوچستان پناه برده‌اند، اکنون در برخی مناطق این ایالت علیه بلوچ‌ها دست به خشونت می‌زنند. او نوشته است که این افراد از پناهی که در سرزمین بلوچ‌ها یافته‌اند، سوءاستفاده کرده‌اند.
بنا بر گزارش‌های منتشرشده، این افراد پس از سقوط حکومت پیشین افغانستان به پاکستان برده شده‌اند و اکنون گفته می‌شود شماری از آنان در کنار نظامیان پاکستانی علیه بلوچ‌ها قرار گرفته‌اند.با ای رویکرد آنان در برابر مردمی ایستاده‌اند که سابقه‌ای طولانی از همجواری و پیوند با افغانستان دارند؛ تناقضی که می‌تواند زخمی عمیق بر اعتماد میان دو جامعه برجا بگذارد.
بلوچستان برای افغانستان صرفا
یک ایالت در خاک پاکستان نیست. میان مردم افغانستان و بلوچستان پیوندهای تاریخی، فرهنگی، خانوادگی، اقتصادی و انسانی وجود دارد؛ پیوندهایی که مرزهای سیاسی نتوانسته‌اند آنها را از میان ببرند. قرار گرفتن نظامیان حکومت پیشین افغانستان در کنار نظامیان پاکستانی علیه مردم بلوچستان، ضربه‌ای مستقیم به همین سرمایه تاریخی است.
خطر بزرگ‌تر آن است که رفتار شماری از نظامیان پیشین افغان به حساب همه افغان‌ها نوشته شود. صدها هزار افغان در پاکستان زندگی می‌کنند که هیچ ارتباطی با ساختارهای نظامی ندارند؛ اما اگر تصویر «افغانِ همکار با نیروهای پاکستانی علیه بلوچ‌ها» در افکار عمومی بلوچستان شکل بگیرد، پیامد آن می‌تواند به مهاجران عادی و روابط مردم با مردم نیز سرایت کند.
این موضوع می‌تواند روایت تلخی را نیز در حافظه مردم بلوچستان شکل دهد؛ اینکه کسانی که روزگاری در این سرزمین پناه یافته بودند، اکنون در کنار نظامیان پاکستانی علیه همان مردم قرار گرفته‌اند. حتی اگر این رفتار تنها به بخشی از نظامیان پیشین افغان مربوط باشد، آثار اجتماعی و سیاسی آن می‌تواند بسیار فراتر از شمار افراد درگیر باشد.
افغانستان امروز بلوچستان را در چارچوب مرزهای موجود، بخشی از پاکستان می‌شناسد و روابط رسمی دو کشور نیز بر همین واقعیت سیاسی استوار است. اما تاریخ منطقه نشان داده است که ساختارهای سیاسی و مرزها همیشگی نیستند. هیچ‌کس نمی‌تواند تضمین کند که بلوچستان در آینده نیز با همین ساختار سیاسی در کنار افغانستان قرار خواهد داشت.
اگر روزی بلوچستان با ساختاری متفاوت و به‌عنوان «بلوچستان نوین» در همسایگی افغانستان قرار گیرد، آن‌گاه مشترکات تاریخی، فرهنگی و انسانی دو جامعه اهمیتی بسیار بیشتر از محاسبات سیاسی امروز خواهد داشت. در آن روز، حافظه مردم اهمیت خواهد داشت؛ اینکه چه کسانی در کنار آنان بودند و چه کسانی در صف نیروهایی قرار گرفتند که علیه آنان جنگیدند. از همین رو، فعالان افغان عملکرد کارگزاران این روند را فاقد بینش تاریخی و برخلاف ارزش‌های ملی افغان‌ها می‌دانند.
به همین دلیل، حضور نظامیان پیشین افغان در عملیات علیه بلوچ‌ها تنها مسئله استخدام چند نیروی نظامی نیست؛ مسئله شکستن یک اعتماد تاریخی است. دولت‌ها ممکن است تغییر کنند، مرزها دگرگون شوند و معادلات سیاسی منطقه شکل تازه‌ای پیدا کنند، اما حافظه ملت‌ها باقی می‌ماند. اگر کسی در سرزمین بلوچ‌ها پناه گرفت و روزی در کنار نیروهای پاکستانی علیه همان مردم ایستاد، هزینه این تصمیم شاید امروز یک مأموریت نظامی باشد، اما فردا می‌تواند زخمی بر رابطه دو ملت باشد که ترمیم آن سال‌ها زمان ببرد.
