✍️ مبارز
آزادی‌خواهان بلوچ در جریان عملیات «الماس» توانستند به مدت ۲۴ ساعت قرارگاه اصلی سازمان کار مرزی پاکستان را در منطقه نقطه صفری گوادر در اختیار بگیرند و در برابر تلاش‌های ارتش پاکستان برای بازپس‌گیری آن مقاومت کنند. این عملیات که با حمله یک جنگجوی بلوچ با خودروی بمب‌گذاری‌شده به ورودی قرارگاه آغاز شد، به درگیری‌های گسترده در چندین نقطه، حمله به کاروان‌های نظامی، تخریب خودروها و تصرف چند موضع مرزی در امتداد مرز پاکستان و ایران گسترش یافت. هرچند ارتش پاکستان پس از ۲۴ ساعت توانست این قرارگاه را دوباره تصرف کند، پیشروی اولیه آزادی‌خواهان بلوچ و گسترش درگیری‌ها، ضعف تدابیر امنیتی اسلام‌آباد و چالش‌های ارتش در حفاظت از مراکز راهبردی این کشور را برجسته کرد.
عملیات «الماس» روز ۲۲ اکتبر با حمله به قرارگاه اصلی سازمان کار مرزی پاکستان در گوادر آغاز شد. مهاجم با خودروی بمب‌گذاری‌شده به ورودی این مرکز حمله کرد و به گفته آزادی‌خواهان بلوچ، انفجار مسیر ورود نیروهای مهاجم را هموار ساخت. پس از آن، جنگجویان بلوچ وارد قرارگاه شدند و درگیری‌های سنگین میان آنان و نظامیان پاکستانی آغاز شد. آزادی‌خواهان بلوچ به مدت ۲۴ ساعت این مرکز را در اختیار داشتند و در برابر حملات ارتش پاکستان مقاومت کردند؛ اما عصر امروز، پس از پایان این مدت، ارتش پاکستان توانست دوباره کنترل قرارگاه را به دست بگیرد.
با گسترش نبرد، ارتش پاکستان کاروانی از خودروهای زرهی را برای بازپس‌گیری قرارگاه به منطقه اعزام کرد. آزادی‌خواهان بلوچ اعلام کردند که این کاروان را هدف حملات پی‌درپی قرار داده و نظامیان پاکستانی را عقب رانده‌اند. گزارش‌های مربوط به عملیات همچنین از تخریب خودروهای نظامی، کشته و زخمی‌شدن شماری از نظامیان پاکستانی و سرنگونی چند پهپاد چهارملخه ارتش حکایت دارد. درگیری‌ها و مقاومت نیروهای بلوچ، تلاش ارتش برای بازپس‌گیری قرارگاه را به رویارویی سنگینی تبدیل کرد.
دامنه عملیات به قرارگاه گوادر محدود نماند. گزارش‌های منتشرشده از حمله به کاروان‌های نظامی و مواضع پولیس در مناطق مرزی، از جمله گبد و مزانی، حکایت دارند. آزادی‌خواهان بلوچ همچنین از تصرف یک پاسگاه پولیس و به‌دست‌آوردن سلاح و تجهیزات دولتی خبر داده‌اند. هم‌زمان، گزارش‌هایی درباره حملات به نقاط مرزی میان پاکستان و ایران و تخریب خودروها و وسایط نقلیه در مسیرهای مرزی منتشر شده است. گسترش عملیات به این مناطق، فشار امنیتی بر حکومت پاکستان را افزایش داد و چالش‌های ارتش در حفاظت از مواضع نظامی و مسیرهای مرزی را آشکار کرد.
در جریان این عملیات، پیام صوتی یک زن جنگجوی بلوچ که با فرمانده عملیاتی خود گفت‌وگو می‌کند، منتشر شد. او در این پیام از ادامه درگیری‌ها خبر می‌دهد و می‌گوید اجساد نظامیان پاکستانی در پیش روی آنان افتاده است. این زن جنگجو همچنین تأکید می‌کند که نیروهای پاکستانی توان مقابله با آزادی‌خواهان بلوچ را ندارند و در پایان، مردم بلوچ را به حضور در میدان نبرد و مشارکت در مبارزه فرامی‌خواند. این پیام بازتابی از شدت درگیری‌ها و تلاش آزادی‌خواهان بلوچ برای برجسته‌کردن خسارت‌های واردشده به ارتش پاکستان بود.
در حالی که آزادی‌خواهان بلوچ از تصرف موقت قرارگاه و مقاومت در برابر حملات ارتش خبر دادند، رسانه‌های پاکستانی نیز از اقدامات نظامیان این کشور برای دفع حملات و محاصره مهاجمان گزارش داده‌اند. بازپس‌گیری قرارگاه از سوی ارتش پاکستان به معنای پایان چالش امنیتی این کشور در گوادر نیست؛ گزارش‌های مربوط به حملات به کاروان‌ها و مواضع مرزی همچنان پرسش‌هایی جدی درباره توان ارتش پاکستان در جلوگیری از گسترش عملیات مسلحانه مطرح می‌کند.
اهمیت این تحولات با توجه به موقعیت راهبردی گوادر دوچندان می‌شود. این بندر در ساحل دریای عرب قرار دارد و یکی از محورهای اصلی کریدور اقتصادی چین و پاکستان، موسوم به سی‌پک، است. این کریدور بخشی از ابتکار «کمربند و راه» چین به شمار می‌رود و با هدف گسترش شبکه‌های حمل‌ونقل، تقویت تجارت و اتصال مناطق غربی چین به دریای عرب توسعه یافته است. گوادر برای اسلام‌آباد تنها یک بندر نیست؛ این شهر نماد همکاری راهبردی با پکن و یکی از پایه‌های مهم برنامه‌های اقتصادی پاکستان به شمار می‌رود.
از همین رو، تصرف ۲۴ ساعته یک قرارگاه در منطقه راهبردی گوادر و گسترش درگیری‌ها به کاروان‌ها و مواضع مرزی، ضربه‌ای فراتر از میدان نظامی به اعتبار سیاست امنیتی حکومت پاکستان وارد کرد. هرچند آزادی‌خواهان بلوچ اکنون دیگر قرارگاه را در اختیار ندارند، رخنه آنان به این مرکز و مقاومت در برابر تلاش‌های ارتش برای بازپس‌گیری آن، ادعای اسلام‌آباد درباره تأمین امنیت بندر راهبردی گوادر و زیرساخت‌های سی‌پک را با پرسش‌های جدی روبه‌رو می‌کند. تخریب کاروان‌های نظامی و گسترش حملات به مواضع مرزی نیز هزینه‌های حفاظت از مسیرهای تجاری و تأسیسات راهبردی را افزایش می‌دهد و نگرانی‌ها درباره امنیت سرمایه‌گذاری‌های چین و پاکستان را تشدید می‌کند.
این رویداد بار دیگر شکست‌های سیاست نظامی پاکستان در بلوچستان را برجسته کرد. با وجود حضور گسترده ارتش و اجرای عملیات‌های امنیتی، حملات مسلحانه همچنان مراکز نظامی، پاسگاه‌ها و مسیرهای مرزی را هدف قرار می‌دهند. بحران بلوچستان تنها مسئله‌ای نظامی نیست؛ اختلاف بر سر منابع طبیعی، تبعیض اقتصادی، سهم مردم محلی از پروژه‌های توسعه‌ای و مطالبات سیاسی، زمینه‌های دیرینه تنش را شکل داده‌اند. نادیده‌گرفتن این عوامل و اتکای صرف به قدرت نظامی، نه امنیت پایدار ایجاد کرده و نه مانع گسترش درگیری‌ها شده است.
عملیات «الماس» نشان داد که حتی کنترل موقت یک قرارگاه در بندر راهبردی گوادر می‌تواند برای حکومت پاکستان چالشی جدی ایجاد کند. هم‌زمان، گزارش‌های مربوط به حملات به کاروان‌ها و مواضع مرزی، ابعاد گسترده‌تر بحران امنیتی بلوچستان را برجسته کرد. برای اسلام‌آباد، مسئله تنها بازپس‌گیری یک قرارگاه نیست؛ مسئله اصلی تأمین امنیت پایدار در منطقه‌ای است که اهمیت آن برای تجارت، سرمایه‌گذاری و همکاری راهبردی با چین حیاتی است. گوادر که قرار بود نماد قدرت اقتصادی پاکستان و همکاری با پکن باشد، بار دیگر در کانون پرسش‌ها درباره کارآمدی سیاست امنیتی اسلام‌آباد قرار گرفته است.
