✍️ عزت‌الله وحیدی
در روزهایی که بار دیگر آتش جنگ در امتداد خط دیورند شعله‌ور شده است، مردم افغانستان بیش از هر زمان دیگری با یک واقعیت روشن روبه‌رو هستند: مسئله فقط درگیری میان نیروهای نظامی نیست؛ مسئله، امنیت مردم افغانستان، حاکمیت ملی و حق این کشور برای دفاع از سرزمین خویش است.
موضع امارت اسلامی افغانستان در برابر حملات و تجاوزات پاکستان روشن است: خاک افغانستان قابل معامله نیست و حاکمیت افغانستان موضوع چانه‌زنی با هیچ کشور خارجی نیست.
امارت اسلامی خود را مسئول دفاع از تمامیت ارضی افغانستان و حفاظت از جان شهروندان می‌داند و اعلام کرده است که در برابر هرگونه تجاوز به خاک افغانستان از ظرفیت‌های دفاعی خود استفاده خواهد کرد. این موضع، از منظر حاکمیت ملی، به معنای دفاع از اصلی است که برای هر دولت و هر ملت اهمیت بنیادی دارد: هیچ کشور خارجی نباید بتواند بدون پاسخگویی در خاک کشور دیگری عملیات نظامی انجام دهد.
آنچه مردم افغانستان را بیش از همه خشمگین کرده، گزارش‌های مربوط به کشته‌شدن غیرنظامیان در حملات هوایی و درگیری‌های مرزی است. سازمان ملل نیز کشته‌شدن غیرنظامیان افغان در حملات اخیر را تأیید کرده است. قربانی این حملات، در بسیاری موارد، مردمی هستند که نه فرمان جنگ صادر کرده‌اند و نه در تصمیم‌های نظامی نقشی دارند.
در چنین شرایطی، دفاع امارت اسلامی از مرزها و حاکمیت افغانستان تنها یک موضوع نظامی نیست؛ این مسئله مستقیماً با امنیت خانواده‌های افغان، روستاهای مرزی و زندگی میلیون‌ها شهروند ارتباط دارد.
پاکستان ممکن است نگرانی‌های امنیتی خود را مطرح کند، اما نگرانی امنیتی نمی‌تواند مجوزی برای نادیده‌گرفتن حاکمیت افغانستان باشد. اگر اسلام‌آباد ادعایی درباره فعالیت گروه‌های مسلح دارد، راه حل آن گفت‌وگو، ارائه اسناد و همکاری امنیتی با حکومت افغانستان است؛ نه حمله به خاک افغانستان و قرار دادن جان مردم در معرض خطر.
در برابر چنین وضعیتی، موضع امارت اسلامی بر دفاع از کشور استوار شده است؛ و این موضع، دست‌کم از منظر اصل حاکمیت ملی، با خواست بخش بزرگی از مردم افغانستان برای حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور پیوند مستقیم دارد.
افغانستان سال‌ها میدان جنگ قدرت‌های خارجی بوده است. مردم این کشور بهای سنگینی برای جنگ پرداخته‌اند و امروز حق دارند از حکومتی که در کابل مستقر است انتظار داشته باشند از مرزها، امنیت و حاکمیت کشور دفاع کند.
دفاع از افغانستان به معنای دشمنی با مردم پاکستان نیست. مردم دو سوی مرز پیوندهای تاریخی و خانوادگی دارند و نباید اختلاف میان حکومت‌ها به دشمنی میان ملت‌ها تبدیل شود. اما دوستی میان ملت‌ها هرگز به معنای پذیرش حمله به خاک یک کشور نیست.
امارت اسلامی افغانستان در برابر این آزمون باید هم‌زمان دو مسئولیت را دنبال کند: ایستادگی قاطع در دفاع از حاکمیت کشور و حفاظت حداکثری از جان غیرنظامیان. قدرت واقعی تنها در توان پاسخ نظامی خلاصه نمی‌شود؛ مدیریت بحران، دیپلماسی، حفظ انسجام داخلی و جلوگیری از گسترش جنگ نیز بخشی از دفاع ملی است.
افغانستان خواهان جنگ نیست؛ اما خواهان آن نیز نیست که امنیت و حاکمیتش قربانی تصمیم‌های دیگران شود.
پیام روشن است: مرزهای افغانستان خط قرمز مردم افغانستان است؛ جان غیرنظامیان افغانستان خط قرمز است؛ و حاکمیت افغانستان قابل معامله نیست.
اگر قرار است صلحی در این منطقه شکل بگیرد، باید بر احترام متقابل، عدم تجاوز، حفظ حاکمیت کشورها و مصونیت مردم غیرنظامی استوار باشد.
افغانستان صلح می‌خواهد، اما صلحی همراه با عزت و حاکمیت ملی؛ و در برابر هر تهدید علیه خاک خود، حق دفاع از خویش را محفوظ می‌داند.
