✍️ عزیز ارجمند
گاهی تاریخ نه با امضای سیاستمداران، بلکه با ایستادگی مردمانی نوشته میشود که سالها از حق سخن گفتن محروم بودهاند. بلوچستان، به باور بسیاری از حامیان آرمان بلوچ، امروز در چنین نقطهای ایستاده است؛ نقطهای که دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک پرونده امنیتی نامید، زیرا به مسئلهای انسانی، سیاسی و وجدانی تبدیل شده است.
سالها تلاش شد که نام بلوچستان تنها در گزارشهای نظامی خلاصه شود؛ گویی در پس کوهها و بیابانهای آن، نه ملتی زندگی میکند، نه مادری چشمانتظار فرزندش است و نه نسلی رؤیای آیندهای بهتر را در سر دارد. اما حقیقت، هرچند دیر، راه خود را پیدا میکند. امروز دیگر بلوچستان تنها نام یک استان نیست؛ نام مردمی است که خواستهاند دیده شوند و روایت خود را به جهان برسانند.
در ماههای اخیر، به باور حامیان این جنبش، معادلات تغییر کرده است. آنچه زمانی در سکوت رخ میداد، اکنون در برابر چشم جهانیان قرار گرفته است. اگر روزگاری تنها روایت رسمی شنیده میشد، امروز صدای خانوادههای داغدار، فعالان مدنی و جامعه بلوچ نیز در رسانهها و محافل حقوق بشری بازتاب بیشتری یافته است. شاید بزرگترین پیروزی، پیش از هر دستاورد دیگری، همین شکستن انحصار روایت باشد.
جنبشها تنها با آنچه در میدان میگذرد سنجیده نمیشوند؛ آنها زمانی به نقطه عطف میرسند که بتوانند وجدان عمومی را مخاطب قرار دهند. بلوچستان، فارغ از اختلاف دیدگاهها درباره آینده سیاسی آن، توانسته است این پرسش را در برابر جهان قرار دهد که آیا میتوان مطالبات یک ملت را برای همیشه با ابزار امنیتی خاموش کرد؟
در نگاه بسیاری از ناظران، افزایش توجه رسانههای بینالمللی، طرح گستردهتر مسائل حقوق بشری و گسترش فعالیتهای دادخواهانه، نشانه آن است که بلوچستان دیگر در حاشیه نیست. هر گزارش، هر نشست، هر کارزار و هر صدایی که از رنج مردم بلوچ سخن میگوید، بخشی از دیوار سکوتی را فرومیریزد که سالها پیرامون این سرزمین کشیده شده بود.
تاریخ سرشار از نمونههایی است که نشان میدهد قدرت، هرچقدر بزرگ باشد، نمیتواند برای همیشه بر خواست انسان برای کرامت، عدالت و شنیده شدن غلبه کند. ملتهایی که بر حقوق خود پافشاری کردهاند، شاید راهی دشوار و پرهزینه پیموده باشند، اما خواستههایشان هرگز از حافظه تاریخ پاک نشده است.
بلوچستان امروز، بیش از هر زمان دیگری، یادآور این حقیقت است که مظلومیت، اگرچه ممکن است سالها نادیده گرفته شود، اما هرگز محکوم به خاموشی نیست. صدای مردمی که از رنج، تبعیض و بیعدالتی سخن میگویند، دیر یا زود راه خود را به وجدان جهانی باز میکند.
شاید هنوز راهی طولانی در پیش باشد و آینده را نتوان با قطعیت پیشبینی کرد، اما یک واقعیت انکارناپذیر است؛ بلوچستان دیگر آن بلوچستان خاموش گذشته نیست. این نام اکنون در گفتوگوهای منطقهای، گزارشهای حقوق بشری و افکار عمومی بیش از گذشته شنیده میشود و همین، به باور بسیاری از حامیان آرمان بلوچ، نشانه آغاز فصلی تازه است؛ فصلی که در آن، هیچ قدرتی نمیتواند به آسانی صدای یک ملت را از حافظه جهان پاک کند.
