✍️ مبارز
بازداشت احمد کازانجی، مسئول رسانهای شاخه خراسان داعش، در ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ بار دیگر نام پاکستان را در مرکز یکی از جنجالیترین پروندههای مرتبط با تروریسم قرار داده است. این عضو ارشد داعش که از سوی نهادهای امنیتی ترکیه بازداشت شد، نه در میدانهای نبرد سوریه و عراق، بلکه در ارتباط با فعالیتهای خود در خاک پاکستان شناسایی شد؛ موضوعی که پرسشهای تازهای درباره نقش این کشور در میزبانی و فعالیت گروههای افراطی مطرح کرده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، کازانجی پس از خروج از ترکیه و عبور از ایران، وارد پاکستان شده و مدتی در آنجا به فعالیت پرداخته است. او از چهرههای کلیدی ماشین تبلیغاتی داعش خراسان به شمار میرفت و در جذب نیرو، تولید محتوا و هماهنگی رسانهای این گروه نقش داشت. حضور چنین فردی در خاک پاکستان برای بسیاری از ناظران صرفا یک اتفاق امنیتی نیست، بلکه بخشی از الگویی است که طی دو دهه گذشته بارها در ارتباط با گروههای مختلف مسلح مشاهده شده است.
پرونده کازانجی از این جهت اهمیت دارد که بار دیگر این پرسش را مطرح میکند که چرا نام پاکستان تقریبا در تمامی پروندههای مهم مرتبط با شبکههای افراطی منطقه دیده میشود. از رهبران گروههای افراطی مختلف و اکنون مسئول رسانهای داعش خراسان، فهرست بلندبالایی از چهرههای برجسته گروههای مسلح در مقاطعی با خاک پاکستان مرتبط بودهاند. همین سابقه سبب شده است که منتقدان، پاکستان را نه قربانی تروریسم، بلکه یکی از مهمترین پناهگاههای تاریخی این شبکهها در منطقه بدانند.
نکته قابل توجه دیگر، نحوه پایان یافتن مأموریت کازانجی است. بر اساس روایتهای منتشرشده، او پس از مدتی فعالیت در پاکستان تلاش کرده بود از منطقه خارج شود. تحلیلگران معتقدند این موضوع میتواند نشاندهنده الگویی آشنا باشد؛ الگویی که بر اساس آن، برخی عناصر افراطی تا زمانی که برای پاکستان مفید باشند امکان تحرک و فعالیت پیدا میکنند، اما زمانی که هزینه حضورشان افزایش یابد یا ارزش عملیاتی خود را از دست بدهند، زمینه بازداشت یا تحویل آنان فراهم میشود.
اعترافات و اطلاعات مرتبط با این پرونده همچنین سایهای از تردید بر بازداشتهای پر سر و صدای گذشته انداخته است. در سالهای اخیر مقامهای پاکستانی بارها از بازداشت افرادی مانند سلطان عزیز اعظم، یاسر الترکی و محمد گوران به عنوان دستاوردهای بزرگ ضدتروریستی یاد کردهاند. اما اکنون این پرسش مطرح است که اگر این افراد تحت تعقیب بودند، چگونه توانسته بودند پیش از بازداشت برای مدت طولانی به فعالیت خود ادامه دهند و شبکههای خود را حفظ کنند؟
برای بسیاری از ناظران، مسئله اصلی دیگر خودِ بازداشت نیست، بلکه سالهایی است که این افراد توانستهاند در محیطی نسبتا امن فعالیت کنند. در چنین شرایطی، اعلام خبر دستگیری یک عضو ارشد داعش بیش از آنکه نشاندهنده موفقیت کامل در مبارزه با تروریسم باشد، این سؤال را مطرح میکند که چرا اساسا چنین چهرههایی فرصت حضور و سازماندهی در خاک پاکستان پیدا کردهاند.
اسلامآباد همواره تأکید کرده است که در خط مقدم مبارزه با تروریسم قرار دارد و هزاران قربانی در جنگ با افراطگرایی داده است. با این حال، تکرار نام پاکستان در پروندههای مرتبط با رهبران و اعضای ارشد گروههای مسلح، این روایت را با چالشهای جدی روبهرو کرده است. منتقدان میگویند تا زمانی که پاسخ روشنی برای حضور مداوم عناصر برجسته گروه داعش در این کشور ارائه نشود، ادعاهای مربوط به مبارزه قاطع با تروریسم با تردیدهای گسترده مواجه خواهد بود.
پرونده احمد کازانجی نیز از همین منظر اهمیت پیدا میکند. بازداشت مسئول رسانهای داعش خراسان در خاک پاکستان تنها یک رویداد امنیتی نیست؛ بلکه حلقهای دیگر از زنجیرهای است که طی سالهای گذشته بارها نام پاکستان را در کنار گروههای افراطی و تروریستی از جمله داعش قرار داده است. به همین دلیل، این پرونده احتمالا بیش از آنکه به اعتبار روایت رسمی اسلامآباد بیفزاید، بار دیگر بحث درباره نقش این کشور در شکلگیری، میزبانی و تداوم فعالیت شبکههای تروریستی را زنده خواهد کرد.
