✍️ مبارز
با ادامه درگیری میان ایران و ایالات متحده آمریکا، چشمانداز پایان این جنگ همچنان نامشخص است و بسیاری از تحلیلگران میگویند تحولات اخیر نهتنها نشانهای از پایان سریع جنگ ندارد، بلکه حتی میتواند به طولانیتر شدن یا گسترش آن منجر شود.
وبسایت خبری آکسیوس گزارش داده است که پیامهای متفاوت دونالد ترامپ و مقامهای پنتاگون درباره روند جنگ، متحدان آمریکا، بازارهای جهانی و قانونگذاران این کشور را با پرسشهای جدی درباره چگونگی و زمان پایان این درگیری روبهرو کرده است. به نوشته این رسانه، در حالی که ترامپ در برخی اظهارات خود از نزدیک بودن پایان جنگ سخن گفته، مقامهای نظامی آمریکا محتاطتر صحبت کردهاند و بر ادامه عملیات تا تحقق اهداف نظامی تأکید دارند. همین اختلاف لحن باعث شده تحلیلگران درباره مسیر واقعی این جنگ تردید داشته باشند.
در میان سناریوهای مطرحشده، برخی تحلیلگران احتمال میدهند در نهایت آتشبسی از راه مذاکره حاصل شود و شاید زمینه برای توافق هستهای جدیدی میان تهران و واشینگتن فراهم شود. با این حال بسیاری از ناظران میگویند شرایط کنونی با دورههای پیشین تفاوت دارد. پس از تحولات اخیر در ساختار قدرت ایران، رهبری جدید در تهران نشان داده که بر سیاست تقابل با آمریکا و متحدانش پافشاری دارد و نشانهای از عقبنشینی سریع در مواضع خود بروز نداده است؛ موضوعی که احتمال بازگشت فوری به مذاکرات را پیچیدهتر میکند.
برخی تحلیلگران در واشینگتن سناریوی دیگری را نیز مطرح کردهاند که بر اساس آن ممکن است تغییراتی در ساختار قدرت ایران رخ دهد و آمریکا با چهرهای تازه در حاکمیت همکاری کند؛ مدلی که گاه با تجربه ونزوئلا مقایسه میشود. اما کارشناسان میگویند چنین سناریویی با عدم قطعیت زیادی همراه است، زیرا ساختار قدرت در ایران طی دههها بر پایه مجموعهای از نهادهای نظامی، مذهبی و سیاسی تثبیت شده و با نمونههایی مانند ونزوئلا تفاوتهای اساسی دارد.
در محافل امنیتی غربی سناریوی دیگری نیز مطرح شده است؛ عملیاتی محدود یا گسترده از سوی نیروهای ویژه ایالات متحده آمریکا و اسرائیل برای نابودی یا کنترل ذخایر اورانیوم غنیشده ایران. با این حال، بسیاری از تحلیلگران میگویند چنین اقدامی میتواند خطر گسترش جنگ و ورود به مرحلهای پیچیدهتر از درگیری را افزایش دهد، زیرا ممکن است واکنشهای گستردهتری از سوی ایران و گروههای متحد آن در منطقه به دنبال داشته باشد.
در کنار این سناریوها، برخی ناظران احتمال میدهند که دولت ترامپ در مقطعی با اعلام پیروزی نظامی و با استناد به تضعیف توان موشکی و پهپادی ایران، تصمیم به خروج تدریجی از جنگ بگیرد. اما شماری از مقامهای آمریکایی هشدار دادهاند که پایان عملیات نظامی بدون حل بحران سیاسی در تهران میتواند خطر ازسرگیری درگیری در سالهای آینده را افزایش دهد و عملاً جنگ را به دورهای دیگر منتقل کند.
در همین حال، تحرکات دیپلماتیک نیز ادامه دارد. منابع خبری گزارش دادهاند که دونالد ترامپ در تماس تلفنی یک ساعته با ولادیمیر پوتین درباره تحولات جنگ و راههای احتمالی پایان آن گفتوگو کرده است. به گفته مقامهای روسی، پوتین در این گفتوگو پیشنهادهایی برای پایان جنگ مطرح کرده و بر ضرورت حل اختلافها از راههای سیاسی و دیپلماتیک تأکید کرده است.
همزمان گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد مسکو در پیامهایی به رهبری جدید ایران، حمایت خود از تهران را در برابر حملات آمریکا و اسرائیل اعلام کرده است؛ موضعی که نشان میدهد این درگیری میتواند ابعاد ژئوپولیتیک گستردهتری پیدا کند.
در مجموع، بسیاری از تحلیلگران معتقدند همانگونه که آغاز این جنگ برای بسیاری از ناظران غافلگیرکننده بود، پایان آن نیز ممکن است ناگهانی و غیرمنتظره رقم بخورد. با این حال در شرایط کنونی، با ادامه حملات، مواضع سختگیرانه تهران و پیچیدهتر شدن نقش بازیگران بینالمللی، چشمانداز پایان سریع جنگ همچنان دور از دسترس به نظر میرسد.
