اظهارات اخیر عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، درباره لزوم مشارکت همه مردم افغانستان در تعیین سرنوشتشان، واکنشهایی را در میان تحلیلگران سیاسی برانگیخته است. مبارز، کارشناس مسائل سیاسی، در گفتوگو با رسانه «رخنه» میگوید طرح چنین مواضعی از سوی تهران در حالی صورت میگیرد که خود ایران با بحرانهای جدی تبعیض مذهبی و قومی روبهرو است.
به گفته این کارشناس، سخنان مقام ارشد دیپلماسی ایران درباره «حکومت فراگیر» در افغانستان زمانی مطرح میشود که اهلسنت در ایران، در بسیاری از شهرها از جمله تهران، حتی اجازه ساخت مسجد ندارند و اقوامی چون بلوچ، کرد، ترک و عرب نهتنها مشارکت واقعی در ساختار قدرت ندارند، بلکه با محدودیتهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی گسترده مواجهاند. او تأکید میکند کشوری با چنین وضعیت داخلی، از نظر اخلاقی و عملی در جایگاهی نیست که درباره ساختار سیاسی افغانستان توصیه و نسخهپیچی کند.
مبارز همچنین با اشاره به وضعیت کنونی افغانستان میگوید برخلاف ادعاهای مطرحشده از سوی برخی مقامهای ایرانی، امنیت در افغانستان بهگونه بیسابقهای تأمین شده و برای نخستینبار در دهههای اخیر، کشت و تولید مواد مخدر به صفر رسیده است؛ موضوعی که ایران در گذشته خود یکی از بزرگترین آسیبدیدگان آن بوده است. به باور او، نادیدهگرفتن این تحولات، فاصله آشکار میان روایتهای سیاسی و واقعیتهای میدانی افغانستان را نشان میدهد.
این کارشناس سیاسی در ادامه به موضوع حقآبه نیز اشاره کرده و میگوید افغانستان خود را متعهد به معاهده حقآبه سال ۱۳۵۱ میان دو کشور میداند و حقآبه ایران مطابق این توافق تأمین میشود، اما خشکسالی شدید و کاهش منابع آبی واقعیتی طبیعی است که نمیتوان آن را صرفاً به تصمیم سیاسی کابل نسبت داد.
به گفته مبارز، ادعاهای مربوط به ناامنی و بحران سیاسی در افغانستان اغراقآمیز است و همه اقوام افغانستان در سطوح مختلف نظام حضور دارند. او تأکید میکند که افغانستان از مرحله جنگ و بیثباتی عبور کرده و برجستهسازی مداوم «بحران افغانستان» از سوی برخی مقامهای ایرانی، بیش از آنکه مبتنی بر واقعیت باشد، بازتابدهنده نگرانیهای داخلی و منطقهای تهران است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که امارت اسلامی افغانستان تاکنون بهگونه رسمی به سخنان وزیر خارجه ایران واکنش نشان نداده است.
