✍️ مبارز
ضیای رفعت، استاد دانشگاه کابل، در یک تحلیل هشدارآمیز از احتمال بالای یورش نظامی مشترک ایالات متحده آمریکا و اسرائیل به ایران سخن گفته و پیامدهای آن را بدترین سناریوی ممکن برای آینده این کشور توصیف کرده است.
بهگفته رفعت، در صورت وقوع چنین حملهای، ایران ممکن است وارد یک جنگ داخلی کنترلشده شود؛ جنگی که هدف اصلی آن فروپاشی کامل ساختارهای نظامی، نابودی زیرساختهای تسلیحاتی و از کار انداختن توان بازسازی نظامی ایران برای دههها خواهد بود. او این سناریو را همراستا با اهداف راهبردی اسرائیل و برخی کشورهای عربی منطقه میداند.
رفعت همچنین معتقد است که در صورت گسترش بحران، مدیریت جنگ داخلی ایران بیش از آنکه در اختیار آمریکا باشد، به اسرائیل واگذار خواهد شد؛ چرا که ایالات متحده در شرایط گذار نظام بینالملل بهسوی چندقطبیشدن، با بحرانها و تعهدات همزمان در نقاط مختلف جهان روبهرو است.
بخش دیگری از این تحلیل به خطر تجزیه ایران اختصاص دارد. به باور این استاد دانشگاه، فشار تاریخی و ستم ملی یکصدساله بر اقلیتهای قومی، زبانی و مذهبی، ظرفیت بالقوهای برای فروپاشی سرزمینی ایجاد کرده است؛ سناریویی که میتواند به شکلگیری چند کشور جدید و تحقق مطالبات گروههایی چون کردها، عربها و آذربایجانیها منجر شود.
در این چارچوب، رفعت به پیامدهای منطقهای نیز اشاره میکند؛ از جمله فراهمشدن فرصت برای امارات متحده عربی جهت طرح دوباره ادعای مالکیت بر جزایر مورد مناقشه، افزایش بیثباتی در ترکیه در صورت تشکیل کشور کردستان، و شکلگیری موجهای گسترده مهاجرت که افغانستان، عراق، پاکستان، ترکیه و آذربایجان را به مقاصد اصلی میلیونها پناهجوی ایرانی بدل خواهد کرد.
نویسنده تأکید میکند که این تحلیل بههیچوجه بهمعنای تمایل یا حمایت از چنین پیامدهای ویرانگری نیست، بلکه برآیند کنار هم قرار دادن رفتار بازیگران منطقهای و فشارهای انباشته داخلی بر جامعه ایران است. او در پایان ابراز امیدواری میکند که بحرانهای پیشرو از راههای مسالمتآمیز و دیپلماتیک حلوفصل شود و ایران از ورود به این سناریوی فاجعهبار جلوگیری کند.
