✍️ احسان ایثار
در روزهایی که شعلههای تنش در مرزهای افغانستان و پاکستان زبانه میکشد، موضعگیری صریح و بیپرده امیرخان متقی، وزیر خارجه حکومت افغانستان، نشان داد که کابل در برابر هیچگونه تعدی به حاکمیت ملی خود سکوت نخواهد کرد. تماسهای دیپلماتیک او با وزرای خارجه ترکیه و قطر نه از سر ضعف، بلکه در چارچوب یک دیپلماسی فعال و مسئولانه برای مدیریت بحران و جلوگیری از گسترش جنگ صورت گرفت.
آنچه امروز در مرزها جریان دارد، نتیجه سالها سیاستهای مبهم و رفتارهای دوگانه اسلامآباد است. افغانستان بارها تأکید کرده که به دنبال تنش نیست، اما هرگز اجازه نخواهد داد حریم هوایی، تمامیت ارضی و استقلال سیاسیاش ملعبه اهداف امنیتی دیگران شود. واکنش اخیر نیروهای امنیتی و دفاعی کشور، واکنشی مشروع، قانونی و مبتنی بر اصل دفاع از خود بود؛ اصلی که در تمامی موازین بینالمللی به رسمیت شناخته شده است. وقتی حاکمیت یک کشور هدف قرار گیرد، دفاع نه یک انتخاب، بلکه یک وظیفه ملی است.
امیرخان متقی بهدرستی تصریح کرد که اهداف تعیینشده در عملیاتهای اخیر با موفقیت محقق شده است. این بدان معناست که افغانستان نهتنها در میدان دیپلماسی، بلکه در صحنه میدانی نیز با انسجام و اقتدار عمل کرده است. این اقتدار، پیام روشنی برای هر طرفی دارد که گمان میکند میتواند با فشار نظامی یا تحرکات مرزی، امتیاز سیاسی بگیرد.
حکومت افغانستان همواره اعلام کرده که حل اختلافات را بر پایه تفاهم و احترام متقابل دنبال میکند. اما تفاهم، خیابان یکطرفه نیست. صلح زمانی معنا پیدا میکند که هر دو طرف ارادهای واقعی و صادقانه برای کاهش تنش داشته باشند. اگر پاکستان واقعاً خواهان ثبات در مرزهای مشترک است، باید از سیاستهای تحریکآمیز و اقدامات یکجانبه دست بردارد و به اصل همسایگی مسئولانه بازگردد.
جنگی که در روزهای پیش آغاز شده، آزمونی برای اراده ملی افغانهاست. تجربه تاریخی نشان داده که این ملت در برابر فشار خارجی متحدتر میشود. امروز نیز دفاع از مرزها دفاع از حیثیت ملی است. هیچ کشوری حق ندارد امنیت خود را با ناامنسازی همسایه تأمین کند. اگر اسلامآباد تصور میکند که میتواند با ایجاد تنش، معادلات داخلی افغانستان را تحت تأثیر قرار دهد، سخت در اشتباه است.
افغانستان خواهان جنگ نیست؛ اما از جنگ تحمیلی هراسی هم ندارد. پیام کابل روشن است: احترام، در برابر احترام؛ تجاوز، در برابر پاسخ قاطع. اکنون توپ در زمین پاکستان است تا نشان دهد آیا بهدنبال همزیستی مسالمتآمیز است یا ادامه یک مسیر پرهزینه و بینتیجه. تاریخ درباره این انتخاب قضاوت خواهد کرد.
