✍️ مبارز
اعلام رسمی عملیاتیشدن واحد هوایی و پهپادی «قهر» از سوی ارتش آزادیبخش بلوچ، اگر از منظر امنیتی خوانش شود، صرفا یک خبر نظامی نیست؛ بلکه نشانهای از عبور این گروه از الگوی سنتی نبردهای زمینی و ورود به مرحلهای پیچیدهتر، فناورانهتر و چندلایهتر از تقابل است. در بیانیه منتشرشده، این واحد بخشی از روندی «توسعه علمی و برنامهریزیشده» معرفی شده که مأموریتهای نخستین خود را در چارچوب عملیات «هیروف۲» اجرا کرده است؛ از جمله حملات پهپادی به بندر گوادر که به گفته ارتش آزادیبخش بلوچ، زیرساختهای نظامی و ارتباطی مرتبط با حکومت پاکستان را هدف قرار داده است.
اهمیت این تحول، صرفا در انجام چند حمله خلاصه نمیشود، بلکه در تغییر ماهیت تهدید نهفته است. بلوچستان سالها صحنه جنگهای چریکی و عملیاتهای زمینی بوده؛ میدانی که در آن، کنترل جغرافیا و حضور فیزیکی نیروها نقش تعیینکننده داشت. اما ورود فناوری پهپادی حتی در سطح ابتدایی، دامنه هدفگیری را گسترش میدهد، هزینههای حفاظتی دولت پاکستان را افزایش میدهد و آسیبپذیری زیرساختهای راهبردی، بهویژه گوادر، را برجستهتر میکند. پهپادها امکان رصد مستمر، عملیات دوربرد و حمله در زمانهای پیشبینیناپذیر را فراهم میکنند؛ عاملی که مستقیما بر آرایش دفاعی، سرعت واکنش و محاسبات امنیتی نظامیان پاکستان اثر میگذارد.
در بیانیه ارتش آزادیبخش بلوچ تأکید شده که تأسیس واحد «قهر» امتداد یک رویکرد ساختاری و فناورانه است و به میراث فکری عبدالباسط زهری، معروف به «قاضی»، نسبت داده شده است. برجستهسازی این پیوند، تلاشی برای ارائه تصویری سازمانیافته و نهادینه از این گروه است؛ تصویری که فراتر از یک تشکل صرفا میدانی، بر برنامهریزی، پژوهش و توسعه تأکید دارد و ارتش آزادیبخش بلوچ را در قامت یک بازیگر دارای ساختار و راهبرد معرفی میکند.
از منظر راهبردی، گوادر تنها یک بندر محلی نیست؛ بلکه یکی از نقاط کلیدی در پروژههای اقتصادی و ژئوپلیتیک پاکستان به شمار میرود. هر سطحی از ناامنی در این منطقه، بازتابی ملی و حتی منطقهای خواهد داشت و میتواند بر معادلات اقتصادی و سرمایهگذاری تأثیر بگذارد. در چنین شرایطی، ورود ابزارهای هوایی به میدان تقابل، فشار مضاعفی بر نهادهایی نظامی پاکستان وارد میکند؛ نهادهایی که تمرکز تاریخیشان بر کنترل زمینی و استقرار نیرو در مناطق درگیر بوده است.
در نتیجه، حتی اگر دامنه عملیاتی واحد پهپادی محدود باشد، اثر روانی و راهبردی آن قابل چشمپوشی نیست. اعلام رسمی حضور در حوزه جنگ هوایی و اطلاعاتی، پیام روشنی دارد: الگوی تقابل در بلوچستان در حال تغییر است. نظامیان پاکستان اکنون با تهدیدی مواجهاند که دیگر صرفا در زمین تعریف نمیشود، بلکه به عرصه فناوری، اطلاعات و عملیات از راه دور گسترش یافته است؛ تحولی که میتواند معادلات امنیتی منطقه را وارد مرحلهای تازه کند.
