✍️ زاهدالرحمن فروتن
انتشار نوار دیداری تازه از بشیر زیب، رهبر جداییطلبان بلوچ، که در آن از داخل خاک پاکستان برای مقابله با دولت این کشور فراخوان میدهد، ضربهای جدی و رسواکننده به روایت رسمی اسلامآباد وارد کرده است. این ویدیو نشان میدهد که ادعاهای مقامهای پاکستانی درباره حضور رهبران مخالفان مسلح در خاک افغانستان، بیش از آنکه بر واقعیت استوار باشد، بخشی از یک پروژه تبلیغاتی و فرافکنانه است.
وقتی رهبر یک جنبش جداییطلب میتواند در داخل قلمرو پاکستان پیام بدهد، نیرو بسیج کند و دولت را به چالش بکشد، دیگر متهم کردن افغانستان به پناه دادن به مخالفان، چیزی جز دروغ سیاسی نیست. این پیام تصویری عملاً نشان میدهد که چالشهای امنیتی پاکستان ریشه در داخل این کشور دارد، نه در بیرون از مرزهایش.
سالهاست که ارتش و نهادهای امنیتی پاکستان هر بحران داخلی را به «دستهای خارجی» نسبت میدهند. شورشهای بلوچها، نارضایتیهای قومی و مشکلات امنیتی، همواره با انگشت اتهام به سوی افغانستان تفسیر شده است. این سیاست نه از سر تحلیل واقعی، بلکه برای پوشاندن ناکامیهای اطلاعاتی و امنیتی و نیز برای مشروعیتبخشی به سرکوب داخلی به کار گرفته شده است.
فراخوان بشیر زیب از داخل خاک پاکستان، این روایت ساختگی را فرو میریزد. اگر رهبران مخالف در داخل این کشور فعالیت دارند و آزادانه پیام صادر میکنند، این نشاندهنده ضعف ساختاری دولت و ارتش پاکستان است، نه دخالت خارجی. اسلامآباد بهجای پذیرش مسئولیت بحرانهای داخلی، همواره مسیر فرافکنی را برگزیده و افغانستان را بهعنوان سپر تبلیغاتی خود معرفی کرده است.
اتهامزنی به امارت اسلامی، بخشی از بازی سیاسی پاکستان در سطح منطقهای است. اسلامآباد با این ادعاها تلاش میکند بر کابل فشار دیپلماتیک وارد کند، عملیات نظامی خود را مشروع جلوه دهد و افکار عمومی داخلی را از ریشههای واقعی بحرانها منحرف سازد. اما شواهد عینی، مانند همین ویدیوی اخیر، این سیاست را بیاعتبار میکند و نشان میدهد که روایت رسمی پاکستان بیش از آنکه حقیقت باشد، ابزار سیاسی است.
افغانستان بارها اعلام کرده است که اجازه نمیدهد از خاک این کشور علیه دیگران استفاده شود. با این حال، پاکستان همچنان به تکرار اتهامها ادامه میدهد، زیرا اعتراف به بحران داخلی برای یک ساختار نظامیمحور و امنیتی، هزینه سیاسی سنگینی دارد. بنابراین، آسانتر است که همسایه را متهم کنند تا اینکه به ناکامیهای خود اذعان نمایند.
پیام بشیر زیب از داخل خاک پاکستان یک واقعیت ساده را آشکار میکند: مشکل پاکستان در کابل نیست، بلکه در کویته، بلوچستان و ساختار سیاسی-امنیتی خودش است. تا زمانی که اسلامآباد بهجای اصلاح سیاستهای تبعیضآمیز و پاسخگویی به مطالبات قومی، به دشمنسازی خارجی ادامه دهد، بحرانها نهتنها حل نخواهند شد، بلکه عمیقتر خواهند شد.
افغانستان نباید قربانی جنگ روایتها و دروغهای امنیتی پاکستان شود. زمان آن رسیده است که افکار عمومی منطقه و جامعه جهانی، ادعاهای اسلامآباد را با تردید بنگرند و واقعیتهای میدانی را معیار قضاوت قرار دهند، نه تبلیغات سیاسی و نظامی.


